Is de vrijmetselarij nog wel van deze tijd?

Jazeker! Juist in deze tijd hebben steeds meer mensen behoefte aan zingeving. Mensen willen weer ergens deel van uitmaken. Ze willen ergens bij horen.

De moderne vrijmetselarij is een eeuwenoude levenshouding voor mannen van alle leeftijden en alle achtergronden die zoeken naar verdieping van zelfkennis en werken aan zelfontplooiing. De vrijmetselarij biedt mannen van deze tijd een methode om te komen tot verruiming van hun persoonlijke zingeving.

De werkwijze van de vrijmetselarij bestaat uit inwijding, bespreking en bezinning. Essentieel daarbij zijn rituelen en symbolen, die worden gebruikt voor het overdragen van gedachten en gevoelens. Door het gebruik van symbolen en het ondergaan en het gezamenlijk beleven van rituelen, tekent zich voor de bewust levende man een weg van persoonlijke groei en ontwikkeling af.

Deze weg helpt hem zich te plaatsen ten opzichte van zichzelf, de medemens en datgene wat hij als leidinggevende kracht in zijn leven aanvaardt. De vrijmetselaar ziet zichzelf symbolisch als ruwe steen, een steen die bewerkt moet worden om een plek – zijn plek – in de samenleving in te nemen.

De vrijmetselarij is een methode om mensen te stimuleren bewust in het leven te staan. Dat doel is niet uniek, maar de methode is dat wel. Dat betekent in de praktijk dat vrijmetselaren proberen zichzelf als mens te verbeteren. Daarin staan ze zeker niet alleen, maar de werkwijze is bijzonder!

Wat is de werkwijze van de vrijmetselarij?

De werkwijze van de vrijmetselarij wordt gekenmerkt door het gebruik van rituelen en symbolen in de loge. Vrijmetselaren komen wekelijks samen om te werken. Dat doen zij in twee soorten bijeenkomsten: de plechtige bijeenkomst en de informele bijeenkomst.

Rituelen

Symbolen

Een ritueel is een ceremonie die bestaat uit het uitspreken van teksten en het verrichten van symbolische handelingen, soms muzikaal begeleid. In onze cultuur komen veel rituelen voor. Bijvoorbeeld belangrijke levensgebeurtenissen als geboorte, huwelijk en overlijden zijn vol van rituelen.

De vrijmetselarij kent vele bijzondere rituelen. De meeste rituelen zijn onderdeel zijn van bepaalde plechtigheden. Een voorbeeld van een plechtigheid is de inwijding tot vrijmetselaar. Het in gezamenlijkheid deelnemen aan de plechtigheid is de kracht van een ritueel. Voor sommige mensen geeft zo'n plechtigheid de mogelijkheid tot een persoonlijke mystieke beleving.

De uitvoering van een ritueel biedt de aanwezige vrijmetselaren de mogelijkheid om deze plechtigheid op een geheel eigen wijze te ondergaan en te interpreteren. Los van de uiterlijke vorm waarin dit ritueel wordt uitgevoerd. Dit innerlijk verwerken wijst op een esoterisch karakter, maar is zuiver persoonlijk.

Door middel van symbolen en rituelen wordt levenservaring doorgegeven die niet zomaar in woorden te vatten is. Symbolen zijn eigenlijk niet anders dan hulpmiddelen bij het overbrengen van gedachten of gevoelens die vaak moeilijk onder woorden zijn te brengen.
De vrijmetselarij haalt veel van haar symbolen uit de vroegere ambachtelijke bouwloges. Denk aan de passer en de winkelhaak, het logo van de vrijmetselarij. Naast bouwsymbolen worden lichtsymbolen gebruikt, zoals de zon en de maan.
Eén van de belangrijkste symbolen is dat van de ruwe steen, een symbool voor de onvolmaakte mens. Met hamer en beitel bewerkt een vrijmetselaar (symbolisch en dus geestelijk) de ruwe steen die hij is tot een zuivere kubus, een symbool voor de volmaakte mens.

Elke vrijmetselaar geeft een eigen betekenis aan de symbolen. Daarmee krijgt hij inzicht in zijn eigen levenshouding en persoonlijkheid.

Plechtige bijeenkomsten: de 'open loge'

De avonden met een meer officieel, plechtig karakter worden ‘open loge’ genoemd. Voorbeelden hiervan zijn de opening en sluiting van het werkjaar (verenigingsjaar), de toelating van een nieuw lid of het toekennen van een hogere graad. Ook zijn er Open Loges rondom het thema van de langste en kortste dag. Op zo'n avond komen vrijmetselaren bij elkaar in feestelijke kleding, waarbij men kan kiezen tussen een rokkostuum, smoking of een donker pak.

Tijdens een open loge wordt een ritueel (vrijmetselaren noemen dat ‘rituaal’) opgevoerd volgens eeuwenoude vrijmetselaarstradities. De opvoering vindt plaats in een ruimte met een sfeervolle ambiance, die vrijmetselaars tempel of werkplaats wordt genoemd. 

In de ritualen wordt gebruik gemaakt van symboliek waar in principe een ieder, ongeacht geloofsachtergrond of wereldbeeld, zich wel iets bij kan voorstellen.

De gebruikte symbolen zijn afkomstig uit de bouw- en lichtsymboliek, zoals deze al eeuwen geleden werden gebruikt door de vrije metselaren, de bouwlieden die door Europa trokken en meewerkten aan de kathedraalbouw. Na deze serieuze werkzaamheden volgt er een feestelijke maaltijd, tafelloge genoemd.

Informele bijeenkomsten: de 'comparitie'

De meeste avonden hebben een informeel karakter en hebben meer de opzet van een lezing. Deze avonden worden comparities genoemd. Comparities verlopen in een ontspannen sfeer. Om ongeveer 19:30 uur komen de meeste leden aan en heeft iedereen eerst de gelegenheid om een kop koffie te drinken en met elkaar te praten. Rond 20:00 uur begint het officiële deel van de avond met een opening volgens oude tradities.

Na de opening volgen eerst de gebruikelijke 'huishoudelijke' zaken zoals dat bij elke vereniging gebeurt, namelijk berichten over leden die afwezig zijn, ingekomen correspondentie, mededelingen enz. Daarna volgt meestal een lezing (vrijmetselaren noemen dit een 'bouwstuk') van een lid van onze loge of een van een andere loge.

De onderwerpen van de bouwstukken lopen zeer uiteen. Van specifieke vrijmetselaarszaken tot thema's met filosofische, maatschappelijke, culturele, historische of ethische aspecten. Een bouwstuk heeft altijd tot doel de toehoorders, of de spreker aan te zetten tot nadenken.

Aangezien wij een besloten broederschap vormen, is er ook de ruimte en geborgenheid om een bouwstuk met een meer persoonlijke inhoud op te leveren. Wat binnen de loge wordt gezegd, blijft binnen de loge. Je kunt dus vrijuit praten.

Na het bouwstuk vindt er iets plaats dat zeer kenmerkend is voor de vrijmetselarij, namelijk een gedachtewisseling volgens oude traditie omtrent het opgeleverde bouwstuk. Daarin wordt het onderling respect voor ieders mening, visie of overtuiging onderstreept. We wisselen onderling onze denkbeelden en meningen uit en, in plaats van te discussiëren, leggen wij deze naast elkaar. Vandaar het woord 'compareren'. Zo leert men van elkaar. Na afloop blijven we nog gezellig samen voor een drankje en een praatje.

Gelegenheden met de partners

Een of meerdere keren per jaar vindt er een festiviteit plaats, waarbij ook de partners van de broeders aanwezig zijn.

Zo wordt er ieder jaar een nieuwjaarsborrel georganiseerd en vindt er soms een open loge (officiële avond in feestkleding) gezamenlijk met de partners plaats. Tijdens het zomerreces (dan zijn er geen officiële bijeenkomsten), wordt vaak een BBQ georganiseerd.

Informatiebijeenkomsten: de ‘avonden voor belangstellenden’

Regelmatig organiseren vrijmetselaars informatiebijeenkomsten voor geïnteresseerden. Hier krijgen belangstellenden de gelegenheid een logeavond bij te wonen.

Je krijgt dan een indruk van de werkwijze van een loge. Ook kun je kennismaken met een aantal leden. De aanwezige vrijmetselaars geven graag antwoord op je vragen.

De volgende informatiebijeenkomst is gepland op donderdag 22 maart 2018 om 20.00 uur.

De informatiebijeenkomst wordt gehouden in het logegebouw:

Amsterdamseweg 168, 1182 HK te Amstelveen.

Als je de informatiebijeenkomst wilt bezoeken, wordt het op prijs gesteld als je je aanmeldt bij de voorlichter van de loge.

Bekijk hier de flyer van onze open dag.

Download hier een voorproefje van ons maandblad.

Wat is het 'geheim' van de vrijmetselarij?

Bijeenkomsten van de vrijmetselarij kunnen alleen door vrijmetselaren worden bijgewoond. Dat is geen geheimzinnigdoenerij, maar het duidt wel op beslotenheid. Het schept ook een omgeving van saamhorigheid en vertrouwen.

Alleen de vrijmetselaar die zich in dat geheel betrokken weet, die er steeds weer nieuwe facetten aan ontdekt en nieuwe waarden aan toevoegt, is tot het echte beleven van de vrijmetselarij in staat. Die specifieke beleving zou men het 'geheim' van de vrijmetselarij kunnen noemen. Aan niet-leden zou de diepe betekenis van het geheel van rituele en symbolische handelingen tijdens zulke plechtigheden vrijwel zeker voorbijgaan.

Overigens zijn de Orde van Vrijmetselaren zelf en de onder haar ressorterende loges verenigingen zoals vele andere, met goedgekeurde statuten die voor iedereen bij de Kamer van Koophandel ter inzage liggen.

Voor wie is vrijmetselarij?

Het speelt geen rol welke maatschappelijke achtergrond, levens- en wereldbeschouwelijke opvattingen je hebt. Het maakt in de vrijmetselarij niet uit wie je bent, wat je bent of waar je vandaan komt.

Van groot belang is dat men belangstelling heeft voor geestelijke vraagstukken en ontvankelijk is voor symbolen en ritualen. Naast het verwerven van kennis en inzichten die nuttig zijn in het dagelijks leven, vormt broederschap het belangrijkste element van de vrijmetselarij. Wat telt, is dat je meer uit je leven wilt halen en dat je daar samen met anderen werk van wilt maken.

Iedereen heeft recht op zijn eigen waarheid. Je moet open staan voor meningen van anderen en bereid zijn om daarvan te leren. Een vrijmetselaar is nieuwsgierig en zoekt zelf naar waarheid. Hij heeft een open geest en luistert naar de mening van anderen. Wie volhoudt aan zijn eigen gelijk, zal zich in de vrijmetselarij niet thuis voelen.

Kunnen vrouwen lid worden?

Ja, ook vrouwen kunnen lid worden van de vrijmetselarij.

De vroegere ambachtelijke loges, waar veel hedendaagse symbolische loges op gebaseerd zijn, kenden alleen mannelijke arbeiders. De Orde van Vrijmetselaren heeft die lijn doorgetrokken en vormt traditioneel en principieel een mannengemeenschap.

We verwijzen vrouwen dan ook graag door naar de 'buren'.

Er zijn verwante ordes waar vrouwen lid van zijn, zoals: